‘Ik heb leren leven met een masker op’

(De naam van de geïnterviewde is om privacyredenen gefingeerd)

Vorige week bezocht ik Kees, hij is 87, homoseksueel en geeft dat zelf ook toe. Toch is hij als de dood dat zijn medebewoners of de zusters van het verpleeghuis waar hij woont daarachter komen. Hij denkt dat zij hem zullen veroordelen als ze weten dat hij op mannen valt, ondanks het feit dat het tehuis een Roze Loper bezit. Om privacyredenen gebruik ik dan ook de pseudo naam Kees, zijn echte naam wilde hij verborgen houden. 

Ik loop samen met humanistisch geestelijk verzorger, René, die tevens homoseksueel is naar de kamer van Kees. Want, ‘praten over dit onderwerp dat kan niet in de woonkamer’ zegt Kees. Zijn kamer is leeg en voelt ook leeg. De enige versiering zijn twee ballonnen aan de muur die het getal 86 vormen. De ballon met het cijfer zes is kapot en hangt er verlept bij. ‘Ja, ik weet dat ik inmiddels 87 ben maar die ballonnen vond ik wel gezellig dus heb ik ze laten hangen.’

De ongeveer vijftig minuten daarna vertelde hij mij zijn verhaal. Nooit meer zal ik zijn verhaal vergeten. Een voorbeeld voor alle schrijnende gevallen van mensen die gewend zijn in een leugen te leven. Dit klinkt sneu en dat is het ook maar gek genoeg heeft Kees tijdens dit gesprek het meeste gelachen. Hij voelde zich op een bepaalde manier thuis omdat ik had verteld dat ik een vriendin heb en hij van René wist dat hij homoseksueel is. ‘Gezellig toch zo’n nichten clubje’ grapt hij.

Toen ik Kees vroeg waarom hij het idee heeft dat hij zijn geaardheid moest verbergen vertelde hij mij het volgende. ‘Je hebt een dekmantel en je houdt die dekmantel, dat is ook veel makkelijker voor het geheel. Hier kan ik mijn geaardheid niet laten zien want de mensen zijn niet makkelijk en zullen daarop veroordelen. En ik ben zelf veel met openlijke homoseksuelen omgegaan en veel daarvan zijn gestruikeld over het feit dat ze té open waren. Meer durf ik daar ook niet over zeggen want dan geef ik mijzelf teveel bloot.’ Kees lacht maar zijn ogen laten geen blijdschap zien.

‘Ik zit hier in een tehuis met, hoe noemen ze dat, Nederlandse hervormde weet ik veel wat.’ De instelling waarin Kees verblijft was van oorsprong Christelijk maar inmiddels gewoon voor iedereen. Dan doet Kees zijn hand voor zijn gezicht en vertelt, ‘je moet zorgen dat je vingers een beetje dik zijn zeg maar, anders kijken ze door de kieren heen, snap je? Maar ik heb niet altijd een angst gevoel hoor en ik ben het nu wel gewend om het niet te laten merken. In de militaire dienst was het heel belangrijk dat je niet liet zien dat je homo was. Ik heb er nooit een geheim van gemaakt maar ik heb er ook nooit iets van laten merken. Dat was verder geen probleem omdat ik goed genoeg was als commandant dus ik was goed genoeg om direct aanvaard te worden.’

‘De enige keren dat ik mijn homoseksuele gevoelens kan uiten zijn de keren dat het kan in de vorm van een grapje. Zo liet een oudere man hier op de afdeling zijn vork vallen en toen ik de vork voor hem opraapte, gaf ik hem een pakkerd op zijn hoofd. Dat werd dan wel als spontaan gezien door de rest van de bewoners waardoor ze niet denken dat ik homoseksueel ben. Er is ook een man hier en hij leeft denk ik een dubbel leven, we praten er nooit over maar ik heb het idee dat we het wel van elkaar weten.’ Aandachtig luister ik naar het verhaal maar er is een vraag die in mijn hoofd blijft spoken want waar is Kees concreet bang voor? Wat is er zo erg dat je in de laatste periode van je leven niet jezelf kunt zijn. ‘Het zit zo, als ik nu om een klontje suiker vraag, krijg ik die. Als ik dat zou vragen als ze het van me weten, nou dan laten ze me wachten hoor. Dan denken ze oh, dat vieze mannetje zegt wat.’ Als ik vraag of hij dan ervaring heeft gehad met zulke situaties zegt hij van niet. ‘Ik weet gewoon dat het zo is en daarom kijk ik uit.’ Kees is hierover niet op andere gedachten te brengen.

‘Ja, die uilen zijn gewoon zo.’(Een Uil is een woord voor heteroseksuelen en politieagenten.) ‘Die mensen die je in de gaten houden.’ Dan legt hij aan mij uit waarom hij mij in de woonkamer lieve schat had genoemd. Mijn idee was dat het spontaan was maar het bleek een onderdeel van zijn ‘masker.’ ‘Ik zei lieve schat omdat mensen dan niets gaan denken, af en toe zeg ik ook lieve zuster zodat niemand iets vermoedt. Om te laten zien dat ik eigenlijk hetero ben weet je wel. En ik hang ook niets geks op in mijn kamer want daar gaan ze over praten. Een foto van een mooie man bijvoorbeeld zou ik hier nooit bewaren, dat is gevaarlijk joh. Maar ik moet wel zeggen ik denk dat het voor mannen altijd moeilijker is dan voor vrouwen.’

Dan komen we terug op zijn verleden. ‘Ik heb altijd hoge posities vervuld in een militair milieu, daardoor had ik veel macht wat natuurlijk handig was.’ Ik vraag hem of hij het geen nadeel vond dat hij zich in dat milieu zo moest inhouden. ‘Nee joh, het was juist makkelijk want ik kon streng zijn als officier en had een hoge positie waardoor niemand zou verwachten dat ik homo was, en als ze het verwachtten dan hielden ze hun mond. Ik moest ook wel streng zijn toen want anders ben je nergens. Toen ik uit het leger ben gegaan werd ik als het ware weer een burger wat voor mij fijn was. Ik voelde meer vrijheid en ging ook wel echt naar feesten waar ik dan mezelf kon zijn. Toch vertelt Kees dat hij geen spijt heeft van zijn tijd in het leger. Alsof hij zijn geaardheid opzij heeft moeten zetten voor zijn passie.

We zwijgen alle drie. De vrolijke en lieve glimlach van Kees verdwijnt voor een milliseconde. Even laat hij zien te beseffen hoe moeilijk deze strijd voor hem is. Dan leg ik hem uit dat ik later wel open wil zijn over mijn geaardheid. En ik ook wil dat als ik naar een zorginstelling ga iedereen daarvan af weet. Hij kijkt me aan alsof hij medelijden met me heeft. ‘Ik vind je een schat maar kijk daar maar mee uit hoor. Ze zijn gemeen en dat moet je niet willen.’ Dan stellen René en ik het volgende aan Kees voor. Kees, stel je voor dat al je medebewoners ook homoseksueel zouden zijn, zou je dat prettiger vinden? Kees schud eerst stellig zijn hoofd. ‘Nee joh dan zit je alsnog met de buitenwereld die over je praat hé.’ Kees laat het de minuten die daarop volgen duidelijk bezinken en zegt dan, ‘nou misschien zou ik dat wel fijn vinden ja. Dan durf ik misschien wel een plaatje van een mooie man op te hangen. ‘

Dan ronden we ons gesprek af en nemen we afscheid van Kees. ‘Als je nog eens in de buurt bent, kom dan langs hoor, dat vind ik wel gezellig’ zegt hij. We lopen met z’n drieën door de woonkamer naar de lift waar we nog eens afscheid van Kees nemen. ‘Ben je gek ik laat jullie uit, ik ga mee naar beneden.’ Zodoende komen we in de hal aan, tot de laatste centimeter voor de deur loopt Kees met zijn rollator met ons mee. Als hij na een derde begroeting zijn rollator nog een stukje naar voren duwt besef ik dat hij eigenlijk niet wil dat we gaan. Hij vindt ons bijzijn duidelijk prettig en heeft naar mijn idee een connectie met ons die hij bij anderen in zijn omgeving niet kan vinden. Het doet me pijn te zien dat iemand dat zo mist dat hij, met zijn verkoudheid, bijna de lugubere avondwind in wil stappen om maar niet terug te hoeven naar de situatie waarin hij zich bevindt. Ondanks de goede zorg van het duidelijk meelevende personeel kan Kees zijn ei niet kwijt. Kees heeft leren leven met een masker.

Advertisements

3 gedachtes over “‘Ik heb leren leven met een masker op’

    1. Beste Jos,

      Wat erg om te horen. Misschien heeft u baat bij hulp van Bureau Oud Roze. Een contact- en relatiebureau voor homo- en biseksuele mannen.
      Website: http://www.oude-roze.nl/ & Tel:06 23418060. Zij werken discreet en hebben ervaring met deze situaties en zijn er niet alleen voor mannen die zoeken naar liefde maar bieden ook hulp en advies. Misschien kent u het allang hoor, maar het kan geen kwaad om het even te melden. Ik hoop dat ik u daarmee een beetje kan helpen.

      Groet,
      Roze Rimpels.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s